O DRE-FACH FELINDRE I HENLLAN

O DRE-FACH FELINDRE I HENLLAN

Amgueddfa Wlân

Amgueddfa Wlân

Dyw’r gair ‘amgueddfa’ ddim yn cyfleu’r profiad agos atoch a gewch wrth ymweld â’r Amgueddfa Wlân yn Nre-fach Felindre – lle mae mynediad am ddim, gyda llaw, i bobl o bob oed. Gan fod adeilad gwreiddiol y ffatri wlân mewn cystal cyflwr, gyda’r olwyn ddŵr yn troi y tu allan, buan iawn y cewch chi syniad o brysurdeb y lle hwn slawer dydd. Mae’r staff sy’n trin y peiriannau hynafol yn hynod o wybodus a brwdfrydig, a chewch wybod ganddynt sut y mae gwlân amrwd o gefn dafad yn troi’n garthen. Mae sawl cam a sawl peiriant i ryfeddu atynt, a chaiff plant (neu eu rhieni) gael tro ar gardio, nyddu a gwnïo wrth iddynt olrhain y broses. Bydd ambell beiriant yn cael ei arddangos ar amser penodol, felly holwch am hyn a chadwch lygad ar yr hysbysfwrdd. Mae’n werth cael saib bach yn y caffi er mwyn gwerthfawrogi’r cacennau ac yna amseru’ch taith o gwmpas er mwyn dal y peiriannau mawr ar waith. Lan lloft, cofiwch bwyso’r botymau er mwyn clywed sgyrsiau difyr gyda phobl a fu’n gweithio yma pan oedd hi’n ffatri wlân go iawn.

Mae gweithiau celf Julia Griffiths Jones i’w gweld hwnt ac yma, ac maen nhw’n llawn hiwmor ond edmygedd hefyd. Bu’n arlunydd preswyl yn yr amgueddfa am gyfnod ac mae’n amlwg iddi gael ei hysbrydoli nid yn unig gan y tecstiliau ond hefyd bwrlwm a chrefftwaith y diwydiant.

Wrth adael yr amgueddfa, trowch i’r chwith a dilyn y ffordd am tua 2 filltir allan i’r A484. Mae angen croesi’r ffordd yn ofalus iawn ac yna bant â chi dros bont Henllan a lan i’r pentref ei hun. Byddwch yn mynd heibio i safle gwersyll carcharorion rhyfel ar y dde, lle bu milwyr o’r Eidal yn byw yn ystod yr Ail Ryfel Byd. Gweithio ar ffermydd cyfagos oedd y rhan fwyaf ohonynt a daeth yr ardal hon yn gartre i sawl un, wrth iddynt briodi a magu teulu yma. Mae un cwt go arbennig yn y gwersyll lle creodd y carcharorion ‘eglwys’ mewn arddull Eidalaidd, gan baentio ffresco anhygoel o’r Swper Olaf a chreu allor hardd. Gwnaed y cyfan o ddeunyddiau gwastraff a oedd ar gael yn y gwersyll, megis tuniau a bocsys pren.

Yn Henllan fe welwch stiwdio’r arlunydd Diane Mathias. Mae ei phaentiadau poblogaidd o orllewin Cymru hefyd ar gael ar ffurf printiau a chardiau, felly mae digon o ddewis. Mae’r stiwdio ar agor 6 diwrnod yr wythnos, gan gau ar ddydd Sul.

'Cenarth Bridge', Diane Mathias

‘Cenarth Bridge’, Diane Mathias

Ychydig ymhellach ymlaen fe ddowch at Reilffordd Dyffryn Teifi. Injan stêm yw seren y sioe, wrth reswm, a hen gerbydau hyfryd. Mae hyd yn oed lein fach fach, sef rheilffordd ‘miniature’, yno. Am ddyddiadau’r tymor ac amseroedd agor, ewch i’w gwefan.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Ewch am dro bach

Ar ôl treulio oriau yn edrych ar yr hyn y bydd pobl eraill am ei ddangos i chi, beth am ddilyn eich trywydd eich hun a defnyddio tipyn ar eich coesau? Mae’r llwybrau ar lan yr afon ar bwys Henllan yn hyfryd – cyfle i fwynhau bywyd gwyllt, i dynnu lluniau ac i ychwanegu at eich stôr o atgofion. Mae gan y Teifi River Trust gyfarwyddiadau ar gyfer taith gerdded yn y fan hon ond maen nhw’n awgrymu eich bod yn defnyddio map hefyd, oherwydd prin yw’r arwyddion.

Pontprenshitw – dyma’r enw bendigedig ar y man aros, yr ‘halt’ ar y lein fach, lle bydd teithwyr yn gallu edmygu’r bont dros afon Cynllo a mwynhau’r rhaeadrau yn y ceunant dramatig. Gallwch gerdded i Bontprenshitw, wrth gwrs, ond os yw hi’n dymor trenau, eisteddwch ac ymlaciwch.

  • Hyd y daith – 3 milltir o’r dechrau i’r diwedd. Addas mewn car neu ar feic. Taith gerdded neu drip ar y trên yn opsiwn ychwanegol
  • Man cychwyn: Dre-fach Felindre (SA44 5UP), 5 milltir o Gastell Newydd Emlyn

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Newid )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Newid )

Connecting to %s